Nieuwe en andere woonvormen in Nederland.

Het al vele jaren durende tekort aan betaalbare woningen in Nederland heeft geleid naar het zoeken van oplossingen. De belangrijkste ‘oplossingen’ zijn het bij ouders blijven wonen of het inwonen bij vrienden en kennissen, het permanent bewonen van caravans en recreatiewoningen en de creatieve oplossing van de tinyhouses.

Samenwerking met Stichting Restschuld Eerlijk Delen (RED).

Sinds 2014 werkt mr. Boonstra samen met de Stichting RED, die op hetzelfde adres is gevestigd. Dit is een stichting die zich het lot heeft aangetrokken van mensen die sedert de jaren negentig, tot aan de ineenstorting van de huizenmarkt in 2008, voor de financiering van de aankoop van een huis bij een Nederlandse bank een 30 jaar aflossingsvrije hypotheek, veelal aangevuld met een spaar- of levenhypotheek, hebben gekregen, maar na de ineenstorting van de huizenmarkt geconfronteerd werden met de ineenstorting van de waarde van het huis, terwijl de hoogte van de hypotheekschuld gelijk bleef, zodat bij verkoop, gedwongen door baanverlies, echtscheiding of ziekte, een aanzienlijke restschuld ontstond, die voor vele slachtoffers nooit zal kunnen worden afbetaald.

Spookburgers.

Degenen die door de gedwongen verkoop van hun huis of door gedwongen huuropzegging op straat komen te staan en daarom op vaak wisselende adressen bij familie of bekenden, danwel op een camping of in een z.g. tinyhouse verblijven, zolang zij geen vast woonadres kunnen vinden, zijn voor de overheid niet meer bereikbaar, omdat zij zich op deze adressen niet kunnen inschrijven in de basisregistratie van een gemeente. Zij worden spookburgers genoemd.

De wet Basisregistratie Personen (wet BRP).

De overheid heeft het probleem van het spookburgerschap onderkend en daarvoor in de wet Basis Registratie Personen bepaald dat ieder, die legaal in Nederland verblijft, recht heeft op een briefadres, dat ook wel postadres wordt genoemd. Inschrijving op een briefadres maakt het mogelijk om bijvoorbeeld Digid, paspoort en ziektekostenverzekering aan te vragen. Het briefadres kan het adres van een particuliere woning zijn, maar het kan ook van een instantie zijn, die een gemeente als briefadresgever heeft aangewezen.

De regeling in de gemeente Den Haag.

De gemeente Den Haag heeft aan de bepalingen van de wet BRP voldaan door de mogelijkheid van het inschrijven op een briefadres in de gemeente vast te leggen in de ‘Regeling Briefadres Den Haag 2018’. In een bijbehorende tabel zijn acht instellingen met naam en adres gepubliceerd, zoals het Leger des Heils, Dak- en thuislozenhulp, maar ook Stichting RED, die als briefadresgever zijn aangesteld: zie voor de voorwaarden de website van de gemeente Den Haag.

Doel van het briefadres.

Een briefadres heeft als belangrijkste doel om bereikbaar te zijn voor de overheid en ook bijvoorbeeld de werkgever en zakelijke relaties, zolang men geen vaste woon- of verblijfplaats heeft. Een belangrijke voorwaarde van de gemeente is dat de briefadresaanvrager zich bij één of meer woningbureau’s of -websites aanmeldt om in aanmerking te komen voor een huurwoning of kamer. Als u aan de door de gemeente gestelde voorwaarden voldoet, dan kan de Stichting RED u met een briefadres helpen voor de periode dat u op zoek bent naar een woonadres.

Het aanwijzingsbesluit van 6 januari 2015.

In oktober 2014 heeft Stichting RED aan de gemeente Den Haag verzocht om aan haar het briefadresgeverschap te geven. Naar aanleiding van dat verzoek is de Stichting RED uitgenodigd voor overleg. In dat overleg is tot de conclusie gekomen dat het goed zou zijn als de Stichting RED niet alleen mensen, die gedwongen hun koopwoning hebben verkocht, maar ook degenen die gedwongen hun huurhuis hebben moeten verlaten, op het adres van Stichting RED een briefadresinschrijving kunnen krijgen. Een belangrijke voorwaarde daarbij is dat degenen die geestelijke of maatschappelijke hulp nodig hebben, zich moeten melden bij de Dak- en thuislozenhulp en dus niet bij Stichting RED kunnen worden ingeschreven. De doelgroep van Stichting RED zijn degenen die in loondienst werkzaam zijn en degenen die zelfstandig werkzaam zijn, bijvoorbeeld als ZZP-er of met een andere bedrijfsvorm. 

Uitgangspunt voor Stichting RED is, dat deze groep met behulp van het briefadres weer een bestaan kan opbouwen, zodanig datmen in staat is om woonruimte te huren of te kopen. De meeste ingeschrevenen zijn na ongeveer een jaar zover dat zij weer een woonadres kunnen gaan zoeken.

Wat te doen als men geen enkel ander adres heeft, waarop een briefadres kan worden aangevraagd?

Mr. Boonstra adviseert en begeleidt mensen zonder vaste woon- en verblijfplaats, waarbij wordt bekeken of inderdaad een briefadres wel de oplossing is. Als inschrijving op het briefadres van Stichting RED niet mogelijk is, dan kan van de gemeente Den Haag worden verlangd dat men wordt ingeschreven op haar gemeenteadres, want de gemeente Den Haag is daartoe verplicht op grond van de wet BRP, zoals de Minister in een Circulaire in oktober 2016 en op Kamervragen in 2019 heeft bevestigd: als de verzoeker van de gemeente Den Haag geen hulp of bijstand wenst, in welke vorm dan ook, dan is het gemeentelijk adres Spui 70 in Den Haag daarvoor het aangewezen adres. De gemeente Den Haag zal er dan ook voor moeten zorgen dat de post van de aldus ingeschrevenen hen tijdig bereikt, zodat de geadresseerde tijdig actie kan ondernemen, als dat is vereist, zoals bij een dagvaarding, een Digid-aanvraag of een deurwaardersexploit.

Overigens heeft ook de Raad van State onlangs, in de uitspraak van 28 oktober 2020 (vindplaats: ECLI:NL:RVS:2020:2564), beslist dat de gemeente zelf een briefadres op een adres van de gemeente moet geven als iemand, die dakloos is, geen personen heeft die hem een briefadres willen verlenen.